"Azərbaycanın təbiəti və Azərbaycanda
olan bütün başqa infrastruktur buna
imkan verir ki, ölkəmizə turistlər gəlsinlər"

Heydər Əliyev

 

 

 

 

Turist marşrutları və bukletlər

NAXÇIVAN MUXTAR RESPUBLİKASININ TARİX-MƏDƏNİYYƏT ABİDƏLƏRİ

 

 

 

  NAXÇIVAN - GƏMİQAYA TURİST MARŞRUTU

Gəmiqaya ilk insan məskənlərindən biridir və Zəngəzur silsiləsinin su ayrıcında yerləşir. Hündürlüyü  3725 metrdir. Gəmiqayanın adı Nuh əfsanəsi ilə bağlıdır. Burada  e.ə  3-1-ci minilliklərə aid qayaüstü  rəsmlər - piktoqramlar (qədim yazılar) var.

Arxeoloqlar burada qayaüstü  rəsmlərin həkk olunduğu ərazidə qədim Azərbaycan (Naxçıvan) tayfalarının yurd yerlərinin qalıqlarını aşkara çıxarılmış, müəyyənləşdirilmişlər ki, Alp çəmənlikləri ilə zəngin olan Gəmiqaya-Qaranquş yaylağı Naxçıvanın qədim sakinlərinin əsas ov məskənlərindən biri olub.

Nuhun gəmisi Gilançayın yuxarı axarındakı Gəmiqayada lövbər salmışdır. Rəvayətə görə, gəminin qalıqları indi də buradakı “Ayı çuxuru” deyilən yerdə qalmaqdadır.  Digər rəvayətə görə isə, Nuhun qəbri Naxçıvandadır. Naxçıvanda “Nuhdaban” adlı qədim kəndin xarabalığı, Nəhəcir (güman ki, qədim adı Nuhəcir) dağı və kəndi var. XVI əsr ərəb coğrafiyaşünası Əl-Əşrəfi də Nuhun gəmisinin və qəbrinin Naxçıvanda olduğunu qeyd edir. Bundan belə bir qənaətə gəlmək olar ki, əfsanə qədim Naxçıvanla və ona yaxın ərazi ilə bağlı yaranmışdır. Bəhruz Kəngərli yağlı boya ilə “Nuhun qəbri” rəsmini çəkmişdir.

Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisi Sədrinin 2006-cı il 5 may tarixli Sərəncamı əsasında “Gəmiqaya” Tarix - Bədii Qoruğu yaradılmışdır. Burada muzey fəaliyyət göstərir.

 

NAXÇIVAN – ƏLİNCƏ QALA TURİST MARŞRUTU

Culfa rayonunda, Əlincəçayın sağ sahilində və eyniadlı dağın zirvəsindədir. Qədim mənbələrdə “Erincaq”, “Erincik”, “Alancik”, “Alınca”, “Alancuq” və s. kimi qeyd olunur.

Əlincəqalanın tikilmə tarixi haqqında müxtəlif fikirlər mövcuddur. Tarixi qaynaqlara əsaslanan bəzi tədqiqatçılar qalanı təqribən 2 min il bundan əvvələ aid edirlər. “Kitabi-Dədə Qorqud” dastanlarında Əlincəqala möhkəm istehkam kimi təsvir olunur.

Orta əsr qaynaqlarında Əlincə adı qala, dağ, çay kimi nəzərdə tutulmuşdur. Əlincəqala haqqında tarixçilərdən Nəsəvi (XIII əsr), Şərafəddin Əli Yəzdi (XV əsr), türk səyyahı Övliya Çələbi (XVII əsr) və başqaları məlumat vermişlər. Əlincəqala özünəməxsus təbiəti olan bu yerlərin əzəmətinin, mübarizliyinin rəmzidir. Qala, hər şeydən əvvəl özünün qeyri-adi görünüşü ilə insanı heyrətə gətirir. Əlincəqalanın divarları Əlincə dağının ətəklərindən başlayaraq pillələr şəklində yuxarıya doğru ucalır.

Qalanın möhkəm divarları və qayanın sıldırım olması onu sarsılmaz müdafiə istehkamına çevirmişdir. Əlincəqalada feodallara məxsus gözəl saray və binaların qalıqları hələ XIX əsrə aid ədəbiyyatda təsvir olunmuşdur. Qalada vaxtilə ilxı və mal-qara saxlamaq, 600-ə qədər döyüşçünü öz atı və başqa hərbi sursatı ilə birlikdə yerləşdirmək mümkün idi. Azərbaycan Atabəyləri–Eldənizlərin hökmranlığı dövründə Əlincəqalanın əhəmiyyəti xüsusilə artmış, mühüm hərbi istehkam olan qala hökmdar ailəsinin təhlükəsizliyini təmin etmək üçün sığınacaq yerinə çevrilmişdir.

Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisi Sədrinin “Əlincəqala tarixi abidəsinin bərpa edilməsi haqqında” 2014-cü il 11 fevral tarixli Sərəncamına əsasən burada bərpa işləri aparılır və “Əlincəqala” Tarix-Mədəniyyət Muzeyi yaradılmışdır.


NAXÇIVAN – ƏSHABİ-KƏHF TURİST MARŞRUTU

Naxçıvan şəhərindən təqribən 12 km məsafədə yerləşən dini ziyarətgahdır. Ziyarətgah yaxınlıqdakı Haçadağ və Nəhəcir dağlarının arasında hündürlüyü 1665 metr olan dağda yerləşir.

Əshabi - Kəhf ziyarətgahı ən qədim zamanlardan müqəddəs yer, ulu Tanrıya inam, ümid bəsləyən, ilahi gücünə inanan insanların səcdəgahı kimi tanınır.

Əhəmiyyətinə və zəvvarların ziyarətinə görə bu müqəddəs yer ərazidə birinci ziyarətgah hesab olunur. Ziyarətgah Naxçıvan Muxtar Respublikasında olduğu kimi, həm də Azərbaycanın digər bölgələrində və Yaxın Şərq ölkələrində də tanınır.

Əshabi - Kəhf ərəb dilində “mağara adamları” deməkdir və Qurani-Kərimin “Kəhf” surəsində əksini tapmış əfsanəyə görə təkallahlığa inanan gənclər bütpərəst hökmdarın zülmündən və təqibindən yaxa qurtarmaq üçün birlikdə mağarada gizlənirlər. Onlar orada bilmədən 309 il yatırlar. Allah onları həmin müddətdən sonra oyatdıqda gənclər dünyanın, dövran və zamanın dəyişdiyini görüb Allahdan yenidən əbədi yuxuya getmələrini istəyirlər və hər biri qayaya söykəndiyi kimi də qeyb olurlar.

Qurani - Kərimin “Kəhf” surəsində yazılan bu hadisə Naxçıvan ərazisində Əshabi - Kəhflə bağlı yayılmış əfsanə və rəvayətlərdə də öz əksini tapmışdır.

Aparılmış tədqiqatlar, araşdırmalar sübut edir ki, Qurani - Kərimdə adı çəkilən Əshabi - Kəhf Naxçıvandadır.

Ötən min illərdə olduğu kimi bu gün də Əshabi - Kəhf ziyarətgahı insanların müqəddəs bildiyi yerlərdəndir. Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisi Sədrinin diqqət və qayğısı sayəsində "Əshabi-Kəhf ziyarətgahı" Dini-Mədəni Abidə Kompleksində abadlıq işləri aparılmışdır.

 

NAXÇIVAN – ORDUBAD TURİST MARŞRUTU        

Naxçıvan Muxtar Respublikasının böyüklüyünə görə ikinci şəhəridir. Bəzi mənbələrə görə şəhərin əsası V-VI əsrlərdə qoyulmuşdur. Şəhər dəniz səviyyəsindən 850 metr yüksəklikdə yerləşir. Onun qədimliyi, çox sayda tarixi abidələrin mövcudluğu, yeni tikililərin onun xarici simasını demək olar dəyişdirmədiyi, sakinlərin qorunub-saxlanmış həyat tərzi səbəbi ilə, Ordubad şəhəri dövlət tarix memarlıq qoruğu elan edilmişdir.

Tarixi abidələri: Came məscidi, Dilbər məscidi, Əfqan qalası, XVII əsrə aid Qeysəriyyə tarixi memarlıq abidəsi, XVIII əsr buzxanası və məscidi, ikimərtəbəli mədrəsə və s.

Burada zəngin ekspozisiyası olan tarix-diyarşünaslıq muzeyi, xalq teatrı, Azərbaycan ədəbiyyatında tarixi roman janrının əsasını qoyan yazıçı Məmməd Səid Ordubadinin, akademik Yusif Məmmədəliyevin və görkəmli pedaqoq Məhəmməd Tağı Sidqinin ev-muzeyləri fəaliyyət göstərir.

Ordubadda turistləri qəbul etmək üçün şəraiti olan evlər çoxdur. 

 

NAXÇIVAN – QARABAĞLAR TURİST MARŞRUTU

Naxçıvan ərazisində orta əsrlər zamanı inşa edilən möhtəşəm memarlıq nümunələrindən biri Qarabağlar Türbə Kompleksidir. Şərq memarlığının incilərindən sayılan, Qarabağlar Türbə Kompleksi Kəngərli rayonunun Qarabağlar kəndində yerləşir. Kompleksdən zəmanəmizədək qoşa minarəli baştağ, türbə və dini təyinatlı tikintinin qalıqları gəlib çatmışdır.

XII-XIV əsrlərdə yaradılan kompleksin tikilməsini Cahan Qudi xatın əmr etmişdir. Orta əsr qaynaqlarından məlumdur ki, Hülakülər (Elxanilər) dövlətinin banisi Hülakü xanın arvadlarından biriolan Qudi xatın ağlı və bacarığı sayəsində dövlətin idarə olunmasında iştirak etmişdir.

Mənbələrdə minarələrin XII əsrdə, minarələri birləşdirən baştağın isə XIV əsrdə tikilməsi qeyd olunub. 

Kompleksin əsasını Naxçıvan memarlıq məktəbinin incilərindən olan türbə təşkil edir. Azərbaycanın qülləvari xatirə tikintiləri tipinə aid olan türbə on iki yarımsilindirin birləşdirilməsindən əmələ gətirilmişdir. Diametri 10 metrə yaxın olan, hazırki vəziyyətdə hündürlüyü 16 metrə çatan Qarabağlar türbəsinin 4 baştağı vardır. Baştağların dördünün də baş tərəfində Qurani-Kərimin “əl-Mumin” surəsindən 16-cı ayənin son hissəsi yazılmışdır. 

Abidənin gövdəsində kaşılı kərpiclərlə yaradılan iri həcmli rombların içərisində kufi xəttilə kitabələr yazılmışdır. Türbənin frizində isə Qurani-Kərimin “əl-Mülk” surəsinin 1-6-cı ayələri yazılmışdır. 

Türbənin memarlıq xüsusiyyətləri, kitabələrinin yerinə yetirilməsi texnikası, oxşarlığı və digər əlamətləri göstərir ki, abidə Bərdə türbəsinin memarı Əhməd Əyyub oğlu Naxçıvani tərəfindən XIV əsrin 30-cu illərində inşa edilmişdir. 

Qarabağlar Türbə Kompleksi Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisi Sədrinin 4 iyul 2016-cı il tarixli Sərəncamına əsasən bərpa olunmuşdur. 

00285865
Bu gün
Dünən
Bu həftə
Bu ay
Ümumi
23
180
1099
3090
285865

Tarix: 18-11-2018
Biz, sosial şəbəkələrdə: